Ιερά Μνημεία της Φύσης
(Φωτογραφία εκ του αρχείου της Πηνελόπης Τούτση)
Δέντρα: Σκέψεις και Ποιήματα
Hermann Hesse (1877-1962)
“Bäume: Betrachtungen und Gedichte”
" Για μένα, τα δέντρα ήταν πάντα οι πιο διεισδυτικοί ιεροκήρυκες. Τα σέβομαι όταν ζουν σε φυλές και οικογένειες, σε δάση και ελαιώνες. Και ακόμη περισσότερο τα σέβομαι όταν στέκονται μόνα. Είναι σαν μοναχικοί άνθρωποι. Όχι σαν ερημίτες από κάποια αδυναμία, αλλά σαν μεγάλοι, μοναχικοί άνθρωποι, όπως ο Μπετόβεν και ο Νίτσε. Στα υψηλότερα κλαδιά τους ο κόσμος θροΐζει, οι ρίζες τους αναπαύονται στο άπειρο. Αλλά δεν χάνουν τον εαυτό τους εκεί, αγωνίζονται με όλη τη δύναμη της ζωής τους για ένα μόνο πράγμα: να εκπληρώσουν τον εαυτό τους σύμφωνα με τους δικούς τους νόμους, να αναπτύξουν τη δική τους μορφή, να εκπροσωπήσουν τον εαυτό τους. Τίποτα δεν είναι ιερότερο, τίποτα δεν είναι πιο υποδειγματικό από ένα όμορφο, δυνατό δέντρο. Όταν ένα δέντρο κόβεται και αποκαλύπτει τη γυμνή θανάσιμη πληγή του στον ήλιο, τότε μπορεί κανείς να διαβάσει ολόκληρη την ιστορία του στο φωτεινό, χαραγμένο δίσκο του κορμού του: στους δακτυλίους των χρόνων του, οι ουλές του, όλος ο αγώνας, όλα τα βάσανα, όλες οι αρρώστιες, όλη η ευτυχία και η ευημερία στέκονται αληθινά γραμμένες, τα στενά χρόνια και τα πολυτελή χρόνια, οι επιθέσεις που άντεξαν, οι καταιγίδες που άντεξαν. Και κάθε νεαρός αγρότης ξέρει ότι το σκληρότερο και ευγενέστερο ξύλο έχει τους στενότερους δακτυλίους, τόσο ψηλά στα βουνά και σε συνεχή κίνδυνο μεγαλώνουν τα πιο άφθαρτα, τα πιο δυνατά, τα ιδανικά δέντρα.
Τα δέντρα είναι ιερά. Όποιος ξέρει πώς να τους μιλήσει, όποιος ξέρει πώς να τα ακούσει, μπορεί να μάθει την αλήθεια. Δεν κηρύττουν τη μάθηση και τα διδάγματα, κηρύττουν, απτόητα από τις λεπτομέρειες, τον αρχαίο νόμο της ζωής.
Ένα δέντρο λέει: Ένας πυρήνας είναι κρυμμένος μέσα μου, μια σπίθα, μια σκέψη, είμαι ζωή από την αιώνια ζωή. Η προσπάθεια και το ρίσκο που πήρε μαζί μου η αιώνια μητέρα είναι μοναδική, μοναδική η μορφή και οι φλέβες του δέρματός μου, μοναδικό το μικρότερο παιχνίδι φύλλων στα κλαδιά μου και η μικρότερη ουλή στο φλοιό μου. Φτιάχτηκα για να σχηματίσω και να αποκαλύψω το αιώνιο με τη μικρότερη ιδιαίτερη λεπτομέρεια μου.
Ένα δέντρο λέει: Η δύναμή μου είναι η εμπιστοσύνη. Δεν ξέρω τίποτα για τους πατέρες μου, δεν ξέρω τίποτα για τα χιλιάδες παιδιά που κάθε χρόνο ξεπηδούν από μένα. Ζω το μυστικό του σπόρου μου μέχρι το τέλος και δεν νοιάζομαι για τίποτα άλλο. Πιστεύω ότι ο Θεός είναι μέσα μου. Πιστεύω ότι το καθήκον μου είναι ιερό. Από αυτή την εμπιστοσύνη ζω.
Όταν είμαστε πληγωμένοι και δεν αντέχουμε άλλο τη ζωή μας, τότε ένα δέντρο έχει κάτι να μας πει: Μείνε ακίνητος! Μείνε ακίνητος! Κοίτα με! Η ζωή δεν είναι εύκολη, η ζωή δεν είναι δύσκολη. Αυτές είναι παιδικές σκέψεις. Αφήστε τον Θεό να μιλήσει μέσα σας και οι σκέψεις σας θα σιωπήσουν. Είστε ανήσυχοι επειδή ο δρόμος σας οδηγεί μακριά από τη μητέρα και το σπίτι. Αλλά κάθε βήμα και κάθε μέρα σας οδηγεί πίσω στη μητέρα. Το σπίτι δεν είναι ούτε εδώ, ούτε εκεί. Το σπίτι είναι μέσα σου ή δεν είναι πουθενά.
Μια λαχτάρα να περιπλανηθώ δακρύζει την καρδιά μου όταν ακούω δέντρα να θροΐζουν στον άνεμο το βράδυ. Αν κάποιος τα ακούσει σιωπηλά για μεγάλο χρονικό διάστημα, αυτή η λαχτάρα αποκαλύπτει τον πυρήνα της, το νόημά της. Δεν είναι τόσο θέμα διαφυγής από τον πόνο κάποιου, αν και μπορεί να φαίνεται έτσι. Είναι μια λαχτάρα για το σπίτι, για μια μνήμη της μητέρας, για νέες μεταφορές για τη ζωή. Οδηγεί στο σπίτι. Κάθε μονοπάτι οδηγεί στο σπίτι, κάθε βήμα είναι γέννηση, κάθε βήμα είναι θάνατος, κάθε τάφος είναι μητέρα.
Έτσι, το δέντρο θροΐζει το βράδυ, όταν στεκόμαστε ανήσυχοι μπροστά στις δικές μας παιδικές σκέψεις: Τα δέντρα έχουν μακριές σκέψεις, μακρόπνοες και ξεκούραστες, ακριβώς όπως έχουν μεγαλύτερη διάρκεια ζωής από τη δική μας. Είναι σοφότερα από εμάς, αρκεί να μην τα ακούμε. Αλλά όταν έχουμε μάθει να ακούμε τα δέντρα, τότε η συντομία και η ταχύτητα και η παιδική βιασύνη των σκέψεών μας επιτυγχάνουν μια ασύγκριτη χαρά. Όποιος έχει μάθει να ακούει τα δέντρα δεν θέλει πλέον να είναι δέντρο. Θέλει να μην είναι τίποτα άλλο από αυτό που είναι. Αυτό είναι το σπίτι. Αυτό είναι ευτυχία." {Δείτε: baeume (Δέντρα) https://hesse.projects.gss.ucsb.edu/works/baeume.html#:~:text=B%C3%A4ume%20sind%20Heiligt%C3%BCmer.,bin%20Leben%20vom%20ewigen%20Leben}
Φωτογραφία «Ελιά της Όρσας» 2530 ετών - Δήμος Σαλαμίνας
Ως "Διατηρητέα Μνημεία της Φύσης" έχουν χαρακτηριστεί, μεταξύ άλλων δέντρων, τα εξής ελαιόδεντρα:
-Η ελιά στην πλατεία Παναγίας του Ναυπλίου, στην οποία απαγχονίστηκε από τους Τούρκους ο πολιούχος της πόλης Άγιος Αναστάσιος την 1-2-1655 (Φ.Ε.Κ. Β’ 590/24-6-1977)
-Οι 8 ελιές που δεν καταστράφηκαν από τον Ιμπραήμ, σε αγρόκτημα της Ιεράς Μονής Ταξιαρχών στη Δήμαινα Αργολίδας (Φ.Ε.Κ. Β’ 590/24-6-1977)
-Οι 3 αιωνόβιες ελιές πέριξ του Ιερού Ναού Κοιμήσεως της Θεοτόκου στον οικισμό Παραλίας του Αλμυροποτάμου (Φ.Ε.Κ. Β’ 590/24-6-1977)
-'Ενα άτομο ελιάς στο ΚΕΓΕ Καλαμάτας, αιωνόβιο & αντιπροσωπευτικό της ποικιλίας ελαιών Καλαμών (Φ.Ε.Κ. Δ’ 121/21-2-1980)
