Γιώργος Κοτζιούλας (1909 -1956)
Ο Γιώργος Κοτζιούλας (1909 -1956) ήταν ποιητής, πεζογράφος, θεατρικός συγγραφέας και κριτικός, με σημαντική συνεισφορά στην Εθνική Αντίσταση. (Δείτε: Γιώργος Κοτζιούλας - Wikipedia )
Γεννήθηκε στη Πλατανούσα (Ραψίστα) της Ηπείρου και αφού τελείωσε εκεί το Δημοτικό σχολείο, στη συνέχεια με πολύ κόπο και στερήσεις πήγε στο Σχολαρχείο στο Καλέντζι Ιωαννίνων και στο Γυμνάσιο στην Άρτα.
Οι εμπειρίες του από την προσπάθεια να μορφωθεί μέσα σε συνθήκες έσχατης φτώχειας περιγράφονται συγκινητικά στο αφήγημα "Από μικρός στα γράμματα". {Διαβάστε με κλικ (εδώ) ΑΠΟ ΜΙΚΡΟΣ ΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΤΖΙΟΥΛΑΣ – Λογοτεχνικό ιστολόγιο}
Το έτος 1926 γράφτηκε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και παράλληλα με τις σπουδές του εργαζόταν ως διορθωτής και μεταφραστής σε αθηναϊκά περιοδικά και εφημερίδες, όμως η σκληρή δουλειά, η ανέχεια και οι στερήσεις αδυνάτισαν τον οργανισμό του και το έτος 1934 προσβλήθηκε από φυματίωση που τον ταλαιπώρησε στην υπόλοιπη ζωή του. Έλαβε το πτυχίο του το έτος 1938 και επέστρεψε στη γενέτειρά του το έτος 1941.
Στην περίοδο της γερμανικής κατοχής πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση και οργάνωσε το καλλιτεχνικό τμήμα της VIII Μεραρχίας ΕΛΑΣ Ηπείρου, του οποίου ήταν διευθυντής μεταξύ των ετών 1943-1945. Το 1944 ίδρυσε θεατρικό θίασο, τη "Λαϊκή Σκηνή", με τον οποίο περιόδευε στις ελεύθερες περιοχές της Ηπείρου, δημιουργώντας ένα θαυμάσιο θέατρο στα βουνά.
Η «Λαϊκή σκηνή» περιοδεύει από το καλοκαίρι μέχρι και τις αρχές του 1945 σε πολλά χωριά και περιοχές της Άρτας και ειδικότερα γύρω από τα Τζουμέρκα. Ο σκοπός του θιάσου που φαίνεται μέσα από την τυπωμένη διακήρυξη της «Λαϊκής σκηνής», είναι η διαφωτιστική ψυχαγωγία των ανταρτών και των κατοίκων.
Η εν λόγω εργασία αναδημοσιεύει ένα μεγάλο μέρος από το αφιέρωμα στο ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΟ ΒΟΥΝΟ που πρωτοδημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Θέατρο», (τεύχος 53-54, Σεπτέμβρης – Δεκέμβρης 1976). Περιλαμβάνει επίσης απομαγνητοφώνηση της συνέντευξης που πήρε ο Κωσταντίνος Κοτζιούλας (γιός του ποιητή) από τον Φώτη Ροντογιάννη, στην οποία περιγράφει την εμπειρία του ως μέλος της Λαϊκής Σκηνής στην Άρτα. Α.Κ."
Πηγή : Από τον πρόλογο της εργασίας για το Θέατρο στα Βουνά του Γ. Κοτζιούλα, της Αναστασίας Γ. Καρρά, που μπορείτε να την διαβάσετε στο λινκ https://doxesdespotatou.com/wp-content/uploads/2023/05/ΤΟ-ΘΕΑΤΡΟ-ΤΟΥ-ΒΟΥΝΟΥ.pdf Διαβάζουμε μεταξύ άλλων: "ΤΟ ΠΡΟΣΤΙΜΟ ΤΟΥ ΔΑΣΙΚΟΥ ή Ο ΔΑΣΙΚΟΣ " Μονόπρακτη κωμωδία. Δακτυλογραφημένη σε 7 φύλλα σε κόκκινο χρώμα, διαστάσεων 29 χ 19,8 εκ. Το κείμενο γεμάτο από ορθογραφικά λάθη του δακτυλογράφου. Στο τέλος (σελ. 7) γραμμένο : Γράφτηκε σε μια μέρα, 3 – 6 – 44 / Γ. Κοτζιούλας. Στην ίδια σελίδα κάτω γραμμένα με μολύβι από το συγγραφέα προς το φίλο του Δημήτρη Μεγαλίδη τα εξής : Δημήτρη, Το καλύτερο θα ήταν να το αντιγράφατε και να μου επιστρέφατε ξανά το παρόν. Δεν είναι δύσκολο νομίζω. Περιμένω λοιπόν. Γ.Κ.. Το έργο είναι ένας σατιρικός διάλογος, όπου ξεσκεπάζεται η "αγαθοεργός" δράση της εξουσίας. Ο Δασικός τρομοκρατεί το χωριό με τις απειλές του. Κι αυτοί υποχωρούν, τον λαδώνουν, για να γλυτώσουν την καταγγελία. Μαντεύεται η επιτυχία που θα 'χε στα χωριά."
Διαβάστε ένα μικρό απόσπασμα του έργου: "...Δασικός: Άσε τα νταηλίκια στη πάντα και απάντησε σε αυτό που θα σε ρωτήσω. Ήξερες πως αυτό που έκανες, να κόψεις κλάδους ελάτης, απαγορεύεται από τον Νόμο;
Χωριάτης: Όχι κυρ δασικέ μου.
Δ: Ψεύτη! Προσποιείσαι άγνοια νόμου.
Χ: Να με κάψει η Παναγιά αν λέω ψέματα.
Δ: Δεν άκουσες ποτέ σου για τον νόμο ΡΕΞ;
Χ: Τι είν’ αυτά που μου λές, φράγκικα;
Δ: Καθαρά ελληνικά.
Χ: Εγώ δεν τα καταλαβαίνω.
Δ: Εσύ θα είσαι αγράμματος.
Χ: Ίσια ίσια που βάνω την υπογραφή μου.
Δ: Γι’ αυτό δεν νιώθεις την επίσημη γλώσσα, την γλώσσα των Νόμων.
Χ: Αν ένιωθα από τέτοια, θάχα γίνει κλητήρας.
Δ: Όλο κουταμάρες μου λες. Αλλά δε θα μου ξεφύγεις μ’ αυτό. Και τι τα θελες τα κλαδιά;
Χ: Να ταΐσω τη μανάρα μου.
Δ: Για να ταΐσης την μανάρα καταστρέφεις το δάσος, ε;
Χ: Εγώ να χαλάσω το δάσος; Από ένα έλατο έκοψα μια αγκαλιά κλαρί.
Δ: Θα το πληρώσεις αυτό ακριβά.
Χ: Μα τι θα πάθει το δάσος απ’ αυτό; Όλοι οι χωριανοί κόβουν από τόσα.
Δ: Μη νοιάζεσαι για τους άλλους. Τη δική σου στραβωμάρα να κοιτάς.
Χ: Άλλοι κόβουν πλατάνια και δεν τους πειράζεις.
Δ: Σώπα σου λέω. Σκασμός!
Χ: Τον άλλο μήνα ο Ξικοζύγης ο μπακάλης, έφκιασε ακέριο σπίτι μ’ ασφράγιστα ξύλα.
Δ: Μου κάνει και τον έξυπνο τώρα. Εκείνα που δε συμφέρουν εκείνα μόνο δεν καταλαβαίνει.
Χ: Αυτά πόκαμε ο Ξικοζύγης επιτρέπονταν.
Δ: Μην ανακατεύεσαι σε ξένες υποθέσεις. Αυτός ήξερε να κάνει τη δουλειά του.
Χ: Α! μπήκα στο νόημα.
Δ: Θα το δούμε αυτό. Λοιπόν, θέλεις τώρα να σε στείλω συστημένον «επί καταστροφή» δασικών προϊόντων;
Χ: Για ένα δεμάτι κλαδιά;
Δ: Μάλιστα. Και δε θα σου φτάσουν ούτε χίλιες δραχμές για τα έξοδα.
Χ: Χίλιες δραχμές ! Εγώ ένα εικοσιπεντάρικο έχω όλο κι όλο !
Δ: Δεν ξέρω τι έχεις και τι δεν έχεις. Εγώ το καθήκον μου ξέρω.
Χ: Ώστε θα με καταγγείλεις στα σωστά;
Δ: Αμ τι, θα σ’ αφήκω;
Χ: Για στάσ’ κυρ δασικέ. Δε γίνεται αυτό.
Δ: Θα γίνει. Θα το δεις και θα τρίβεις τα μάτια σου.
Χ: Αν το κάνεις αυτό πάω χαμένος.
Δ (έπειτα από παύση): Δεν ξέρω, κάτι μπορεί να γίνει. Αλλά πρέπει να βοηθήσεις κι εσύ.
Χ: Για δείξε μου το μονοπάτι.
Δ: Πρέπει να το βρεις μοναχός σου.
Χ: Που να μαντέψω εγώ τι θέλει η αφεντιά σου;
Δ: Για πήγαινε έξω να σκεφτείς. Σου δίνω διορία πέντε λεπτά.
Χ: Μωρέ, και δέκα να μου δώσεις, το ίδιο κάνει.
Δ: Πρόσεξε καλά. Από σένα εξαρτάται να μείνει το ζήτημα μεταξύ μας. Άιντε πήγαινε έξω να σκεφτείς..." {Μπορείτε να διαβάσετε όλη την κωμωδία με κλικ (εδώ) Το πρόστιμο του Δασικού - dasarxeio.com }
"Αυτοβιογραφία" {Ποίημα του Γιώργου Κοτζιούλα από τη συλλογή "Η δεύτερη ζωή"(έτος 1938)}:
Τζουμέρκα - Αθήνα, αυτή ήταν όλη
που χάραξα, όλη μου η γραμμή.
Κίνησα απέκει μ’ ένα τσόλι,
μου `λειψε εδώ και το ψωμί.
Αρχή κακού ήταν που δεν είχα
κουκούτσι πνεύμα πραχτικό
τριχιά την έκανα την τρίχα,
της φαντασίας μου υλικό.
Έναν καιρό δεν ήθελα ούτε
να βλέπω ανθρώπινη θωριά.
«Βρέστε του (και μην τον ακούτε)
γυναίκα», έλεγαν στα χωριά.
Αργότερα θα μ’ έχουν βάλει
με δυο σειρές στο λεξικό.
Θα με ζηλέψουν τότε οι άλλοι,
θα γίνει ντόρος και κακό.
* Περισσότερες πληροφορίες για τη ζωή και το έργο του Γιώργου Κοτζιούλα :
«Γιώργος Κοτζιούλας: Από μικρός στα Γράμματα» (γράφει η Ευθαλία Μπουκουβάλα) - Ποιείν
Γιώργος Κοτζιούλας: ένας εραστής και υπηρέτης της Ρωμιοσύνης - Αντίφωνο
