Μεταμόρφωση του Σωτήρος στο Αιάντειο (Μούλκι) της νήσου Σαλαμίνας
(Μεταμόρφωση του Σωτήρος - Ψηφιδωτό περ. 600 μ.Χ. - Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης στο Όρος Σινά)
Σε πολλούς τόπους πιστεύουν ότι την παραμονή του εορτασμού της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, κάποια ώρα το βράδυ, ανοίγουν ξαφνικά οι ουρανοί και φαίνεται το «Άγιο φως», σε όσους είχαν την υπομονή και την πίστη να ξαγρυπνήσουν. Ανήμερα δε, προσφέρουν στους Ιερούς ναούς τα πρώτα σταφύλια της χρονιάς, για να ευλογηθούν από τον Ιερέα μετά την Θεία λειτουργία, και να διανεμηθούν ως ευλογία στους πιστούς. Σε ορισμένους μάλιστα τόπους προσφέρουν στο ναό το πρώτο λάδι της χρονιάς, για να ευλογηθεί, ώστε η ευλογία να επεκταθεί και στην υπόλοιπη παραγωγή. Πρόκειται για το αρχαίο έθιμο των απαρχών, της προσφοράς δηλαδή των πρώτων καρπών στον Θεό, μια μορφή αναίμακτης τελετουργικής θυσιαστικής προσφοράς, που πέρασε και στον Χριστιανισμό. Ο λαϊκός άνθρωπος, προσκομίζοντας για ευλογία τις απαρχές των καρπών και των γεννημάτων του, αναθέτει ουσιαστικά την ελπίδα της επιβίωσής του στον Θεό, από τον οποίο ζητά ευλαβικά να συνεργήσει, για να επιτύχει η σοδειά, από την οποία εξαρτάται και η επιβίωση ολόκληρης της παραδοσιακής κοινότητας {δείτε (εδώ) Ορθόδοξος Συναξαριστής : Μεταμόρφωση του Σωτήρος Χριστού}
Εικόνα Google maps - Ιερός Ναός Μεταμόρφωσης του Σωτήρος στο Αιάντειο (Μούλκι) Σαλαμίνας
Σημειώσεις της Πηνελόπης Τούτση:
Ο Ιερός Ναός Μεταμόρφωσης του Σωτήρος στο Αιάντειο (Μούλκι) της νήσου Σαλαμίνας ανήκει στο τύπο του Σταυροειδούς Ναού με Τρούλο και χρονολογείται περί τα τέλη του 12ου αιώνα. Προφανώς πρόκειται για Βυζαντινό Ιερό Ναό ο οποίος ανήκε σε γαιοκτήμονα που είχε λάβει την γύρω έκταση από την Αυτοκρατορική αυλή της Κωνσταντινουπόλεως.
Περί του Ιερού Ναού της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος (ή εκκλησία της Αγίας Σωτήρας) στο Αιάντειο (Μούλκι) της νήσου Σαλαμίνας αναφέρει (μεταξύ άλλων) ο Δημήτριος Πάλλας* :
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΛΛΑΣ - ΒΡΟΚΗ < * ΒΟϊΚΗ
Αρχικά ο Ιερός Ναός φαίνεται να ήταν χτισμένος στον τύπο του μονόχωρου Σταυροειδούς με τρούλο και ανακατασκευάστηκε πιθανότατα λόγω ζημιών από κάποιο σεισμό. Υπήρξε κοιμητηριακός Ιερός Ναός του νεκροταφείου του μεσαιωνικού οικισμού στο Μούλκι και για τις εικονογραφίες του χρησιμοποιήθηκαν ανθίβολα {σχέδια με διάτρητα περιγράμματα που χρησιμοποιούσαν οι Βυζαντινοί ζωγράφοι {δείτε (εδώ) Ανθίβολο - Βικιπαίδεια} τα οποία χρησιμοποιήθηκαν και σε άλλους Ιερούς Ναούς της νήσου Σαλαμίνας {ενδεικτικά: Άγιος Δημήτριος στην περιοχή Παλιάμπελα Βασιλικών, Άγιος Ιωάννης στην περιοχή Ρέστη, Άγιος Νικόλαος ο Νέος, ο εν Βουνένοις στην περιοχή Μπατσί (εκεί σε εικονογραφία του ναού αναγράφεται το έτος "1647") } .
Εικόνα Google maps - Ιερός Ναός Μεταμόρφωσης του Σωτήρος στο Αιάντειο (Μούλκι) Σαλαμίνας
Από το έτος 1936, με Βασιλικό Διάταγμα ( ΒΔ 24-7-1936 ΦΕΚ: 332/Α/1936-08- 06 Φ.Ε.Κ. - Εθνικό Τυπογραφείο ) ο Ιερός Ναός Μεταμόρφωσης του Σωτήρος στο Αιάντειο (Μούλκι) της νήσου Σαλαμίνας έχει κηρυχθεί ως διατηρητέο Ιστορικό μνημείο.
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΛΛΑΣ - ΒΡΟΚΗ < * ΒΟϊΚΗ
{* Δημήτριος Πάλλας (1907 - 1995) : Έλληνας καθηγητής και αρχαιολόγος χριστιανικής αρχαιολογίας (δείτε Δημήτριος Πάλλας - Wikipedia)}