Εορτή Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου κι ένα ιδιαίτερο έθιμο της Κρήτης
Ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, ο αγαπημένος μαθητής του Κυρίου, «ὁ ἐπιπεσῶν ἐπὶ τὸ στῆθος τοῦ Ἰησοῦ», είναι εκείνος που έγραψε το κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον, αλλά και τις τρεις Καθολικές Επιστολές, που φέρουν το όνομά του.
Η μνήμη του Αποστόλου Ιωάννου εορτάζεται στις 26 Σεπτεμβρίου.
Η εορτή στις 8 Μαΐου συνδέεται με την ανάδυση θαυματουργικής κόνεως (σκόνης) από τον τάφο του Ευαγγελιστού, μέσω της θαυματουργικής επενέργειας του Αγίου Πνεύματος, που οι ντόπιοι την αποκαλούσαν «επίγειο μάνα».
Ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, αφού, ύστερα από θείο φωτισμό, προέβλεψε ότι επρόκειτο να μεταστεί από την παρούσα ζωή στην αιώνια και ατελεύτητη, παρέλαβε τους μαθητές του και βγήκε έξω από την Έφεσο. Εκεί σε ένα σημείο υπέδειξε να ανοιγεί τάφος. Μόλις έγινε αυτό, μπήκε μέσα ζωντανός και κοιμήθηκε με ειρήνη. Ο τάφος αυτός εφεξής έγινε πηγή ιαμάτων.
Η Σύναξη του Αγίου Αποστόλου και Ευαγγελιστού Ιωάννου, ετελείτο στον περιφανή ναό του, ο οποίος βρισκόταν στον τόπο που ονομάζεται Έβδομον, στο σημερινό Μακροχώρι Κωνσταντινουπόλεως. Για το ναό αυτό στον Έβδομον, που υπήρχε κατά τα τέλη του 4ου αιώνα μ.Χ., γνωρίζουμε σχετικά από τον Σωκράτη τον Σχολαστικό. Κατά τον 9ο αιώνα μ.Χ. ο ναός του Θεολόγου ήταν καταβεβλημένος, ίσως εξαιτίας σεισμών ή καιρικών επηρειών και γι' αυτό ανήγειρε αυτόν εκ βάθρων ο αυτοκράτορας Βασίλειος ο Μακεδών.
Τέλος, αξίζει να αναφέρουμε, την φράση που συνεχώς έλεγε στους μαθητές του ο Απόστολος Ιωάννης: «Τεκνια, αγαπατε αλληλους» (Ιωαν. ιγ΄ 34), που σημαίνει, παιδιά μου, να αγαπάτε ο ένας τον άλλο. Και όταν οι μαθητές του ρώτησαν γιατί συνεχώς τους λέει την ίδια φράση, αυτός απάντησε «διότι είναι εντολή του Κυρίου, και όταν αυτό μόνο γίνεται, αρκεί». {Δείτε: Ορθόδοξος Συναξαριστής : Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος και Ευαγγελιστής (Σύναξις της αγίας κόνεως της εκπορευομένης εκ του τάφου του Ιωάννου του Θεολόγου)}
Ένα από τα πιο συγκλονιστικά και ιδιαίτερα έθιμα της Κρήτης!
Στις 8 Μαίου, ημέρα του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, στο μικρό χωριό Μαρμακέτο του Οροπεδίου Λασιθίου, πλήθη πιστών συρρέουν στον ενοριακό Ιερό Ναό του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου Μαρμακέτου περιμένοντας να ανθίσουν ξανά τα ξερά λουλούδια του Επιταφίου, που είναι τοποθετημένα εκεί σε τεντωμένα συρματόσχοινα από τη Μεγάλη Παρασκευή και έχουν πλέον ξεραθεί εντελώς. (Δείτε: Ο ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΣΤΟ ΧΩΡΙΟ ΜΑΡΜΑΚΕΤΩ ΛΑΣΙΘΙΟΥ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ https://nisos-salamina.blogspot.com/2026/04/blog-post_10.html )
Τα λουλούδια αυτά, φαίνεται να βγάζουν μικρά μπουμπούκια κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας. Πολλοί αποδίδουν το φαινόμενο στην υγρασία της περιοχής ή στο είδος των λουλουδιών (συνήθως χρησιμοποιούνται αγριολούλουδα της περιοχής όπως οι «βιόλες»), αλλά για τους πιστούς η χρονική στιγμή της «άνθισης» πάνω στην ανάγνωση του Ευαγγελίου είναι η απόδειξη της παράδοσης.
Μετά τη Θεία λειτουργία, οι πιστοί παίρνουν τα άνθη αυτά ως ευλογία, θεωρώντας τα ως φυλαχτά για τα σπίτια τους.
