Δέσπω (Δέσποινα) Μπότση

Δέσπω (Δέσποινα) Μπότση

"Η γενναία Σουλιώτης Δέσπω ίνα μην ανδραποδισθή εκ του θυριώδους Αλή πασα των Ιωαννίνων αφού απελπίστως ηναντιώθη, φωνεύεται μετά πολλών γυναικών, αύτης πυρ εν κιβωτώ πυροκόνεως θέτουσα"

Χαλκογραφία του Vincenzo Gajassi, έτος 1833.

(Αρχείο:IAN 0157 Gajassi 1833 Despo.jpg - Wikimedia Commons)

Η Δέσπω Μπότση ανατινάζει  τον εαυτό της και άλλες συμπατριώτισσές της, στον πύργο του Δημουλά στο χωριό Ρηνιάσσα (Ριζά) για να μην πέσει αυτή και οι συγχωριανές της στα χέρια των Τούρκων:

Αχός βαρύς ακούεται, πολλά τουφέκια πέφτουν.

Μήνα σε γάμο ρίχνονται, μήνα σε χαροκόπι;

Ουδέ σε γάμο ρίχνονται ουδέ σε χαροκόπι.

H Δέσπω κάνει πόλεμο με νύφες και μ' αγγόνια.

Αρβανιτιά την πλάκωσε στου Δημουλά τον πύργο:

"Γιώργαινα, ρίξε τ’ άρματα, δεν είναι εδώ τo Σούλι.

Eδώ είσαι σκλάβα του πασά, σκλάβα των Αρβανίτων".

"Το Σούλι κι αν προσκύνησε, κι αν τούρκεψεν η Κιάφα,

η Δέσπω αφέντες Λιάπηδες δεν έκαμε, δεν κάνει".

Δαυλί στο χέρι άρπαξε, κόρες και νύφες κράζει:

"Σκλάβες Τούρκων μη ζήσωμε, παιδιά μαζί μου ελάτε".

Kαι τα φυσέκια ανάψανε, κι όλοι φωτιά γενήκαν.